Het Gravensteen in Gent is als enig overgebleven middeleeuwse burcht in Vlaanderen met een vrijwel intact verdedigingssysteem.
Voor de bouw van een versterking kozen de graven van Vlaanderen voor een hoge zandduin met moerassige oevers te midden van de Leie-armen.
Deze plek had al eerder kortstondige bewoning gekend in de Romeinse tijd (tijdens de 1e-2e eeuw), maar werd daarna opnieuw verlaten.
Het huidige kasteel werd in 1180 gebouwd door Philip van Elzas en werd gemodelleerd naar de kruisvaarderskastelen die Philip van Elzas ontmoette terwijl hij deelnam aan de tweede kruistocht.
Vóór de bouw stond er een houten kasteel op dezelfde locatie, vermoedelijk gebouwd in de negende eeuw.
In de 14e eeuw werd het kasteel verlaten en aan zijn lot overgelaten.
Het kasteel werd dan gebruikt als gerechtsgebouw, een gevangenis en uiteindelijk verval.
Huizen werden gebouwd tegen de muren en zelfs op de binnenplaats en de stenen van de muren werden gebruikt om andere gebouwen op te richten.
In 1885 kocht de stad Gent het kasteel en begon een renovatieproject.
De nieuwbouwwoningen werden verwijderd en de muren en de originele stenen werden bewaard en het kasteel werd hersteld in originele staat.